Matura 2009 z języka niemieckiego 2

Matura 2009

Zadanie 2. (5 pkt)
Zapoznaj się z treścią zadania (2.1. – 2.5.). Po dwukrotnym wysłuchaniu tekstu zdecyduj, które z podanych zdań są zgodne z jego treścią (richtig – R), a które nie (falsch – F). Zaznacz znakiem X właściwe miejsca w tabeli. Za każde poprawne rozwiązanie otrzymasz 1 punkt.

TRANSKRYPCJA

Zadanie 2.

WOHNEN FÜR HILFE

„Wohnen für Hilfe“ heißt das Projekt, bei dem sich Lulu Liu, die junge Studentin aus China, und David Bauer, der Rentner aus Münster, kennengelernt haben. Die Stadt Münster vermittelt seit einem Jahr Wohnpartnerschaften zwischen jungen und alten Menschen. Ältere Menschen mit großen Wohnungen oder Häusern nehmen Studenten bei sich auf, die ihnen im Garten oder Haushalt helfen.

Bei Lulu Liu und ihrem Vermieter hat es gepasst. Die beiden mögen einander, trotz 61 Jahren Altersunterschied – sie lernt Deutsch, er hat Betreuung. Der ehemalige Bankkaufmann war oft auf Reisen in China und kocht am liebsten chinesisches Essen. Er hat Lulu wie eine Tochter aufgenommen.

Im vergangenen März starb Bauers Frau. Seit dieser Zeit fühlte sich der alte Herr in seinem großen Haus nicht mehr wohl. Als er eines Tages von diesem Projekt hörte, war er von der Idee sofort fasziniert. So wie seine verheiratete Tochter Brigitte. Sie wollte bei ihrem Vater nicht einziehen, sie konnte sich das nicht vorstellen. Das Programm „Wohnen für Hilfe“ enthält als Pflegeleistungen für ältere Mitbewohner Einkaufen, Garten- und Hausarbeit oder gemeinsame Besuche beim Arzt. Das Amt für

Wohnungswesen hat 16 Partnerschaften organisiert. Zwei von ihnen gibt es nicht mehr. Man hat nur positive Erfahrungen gemacht – es ist eine Bereicherung für beide Seiten. Das Wohnkonzept startete schon zu Beginn der neunziger Jahre in England und Spanien, in Deutschland wird es bald auch in Darmstadt und in zehn weiteren Städten angeboten.

nach: SPIEGEL ONLINE, 11. Januar 2007

2.1. Das Projekt bringt sowohl jungen als auch älteren Menschen Nutzen.

This movie requires Flash Player 9

2.2. Bei Lulu Liu und ihrem Vermieter gab es am Anfang Probleme.

This movie requires Flash Player 9

2.3. Brigitte wollte nicht bei ihrem Vater wohnen.

This movie requires Flash Player 9

2.4. In Münster gibt es zurzeit 16 Partnerschaften.

This movie requires Flash Player 9

2.5. Die ersten Wohnpartnerschaften gab es in Deutschland.

This movie requires Flash Player 9

Matura 2009 z języka niemieckiego 1

Matura 2009

ROZUMIENIE SŁUCHANEGO TEKSTU

Zadanie 1. (5 pkt)
Po dwukrotnym wysłuchaniu pięciu tekstów reklamujących materiały do nauki języka niemieckiego (1.1. – 1.5.) dopasuj do każdego z nich właściwe hasło (A – F). Wpisz odpowiednie litery do tabeli. Jedno hasło nie pasuje do żadnego tekstu. Za każde poprawne rozwiązanie otrzymasz 1 punkt.

TRANSKRYPCJA

Zadanie 1.

DEUTSCH FÜR LIEBHABER – MATERIALIEN, DIE BEIM LERNEN HELFEN

Nummer 1
Der beliebte Jahreskalender bietet Sprachlernenden die ideale Mischung aus Unterhaltung, Information und Übungen. Er enthält 365 Seiten, eine für jeden Tag, und ermöglicht dadurch eine Orientierung im Jahresverlauf. Er ist vor allem für Jugendliche geeignet.

Nummer 2
Dieses Buch ist für jugendliche Anfänger gedacht. Das Buch, das aus 20 Lektionen besteht, entspricht den europäischen Standards. In jeder Lektion gibt es Grammatik und entsprechende Übungen dazu.

Nummer 3
Johnny ist ein englischer Austauschschüler, der seine Gastfamilie in Turbulenzen bringt, weil er einfach nicht reden will. Eine humorvolle und spannende Erzählung für jugendliche Deutschlerner mit Worterklärungen.

Nummer 4
Das Übungsmaterial hilft beim Erlernen der deutschen Standardaussprache und bei der Korrektur der Aussprache. Die aktualisierte neue Form enthält viele zusätzliche Aufgaben.

Nummer 5
Dieses Programm kann zu jedem Lehrwerk für die Vorbereitung auf den Test Deutsch als Fremdsprache benutzt werden. Man kann mit seiner Hilfe verschiedene Testformen üben, die die sprachliche Kompetenz verbessern.

nach:www.langenscheidt.de

A. Wörterbuch
B. Lehrbuch
C. Phonetik
D. Sprachkalender
E. Prüfungstraining
F. Lektüre

1.1. (Nummer 1)

This movie requires Flash Player 9

1.2. (Nummer 2)

This movie requires Flash Player 9

1.3. (Nummer 3)

This movie requires Flash Player 9

1.4. (Nummer 4)

This movie requires Flash Player 9

1.5. (Nummer 5)

This movie requires Flash Player 9

Matura 2009 z języka angielskiego 6

Matura 2009

Zadanie 6. (6 pkt)
Przeczytaj poniższy tekst. Z podanych możliwości odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu. Zakreśl literę A, B, C lub D. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 punkt.

Leanne Beetham’s work is surprising. But what makes her art truly exceptional is that her paintings are all done with a brush that she holds in her mouth. Since birth the girl has been unable to use her arms or legs, but her talent and enthusiasm have allowed her to become a successful artist.

Leanne was born with a serious genetic disease. The prospect was so depressing that her mother could not learn to live with it. However, she didn’t want to put the baby up for adoption, so eventually, she gave Leanne’s grandparents the right to look after Leanne.

Despite her young age, Leanne’s work has already been shown at the Royal Academy of Arts. Last week one of her paintings was sold at Christie’s auction house in London. Leanne was the youngest artist in the auction, which was organised to raise funds for the David Shepherd Wildlife Foundation for endangered wildlife.

When Leanne was two, she began drawing with a pencil in her mouth. Her talent was discovered at the age of 13 when she painted a reindeer on a school Christmas card. It was even published in the local newspaper. As a 19-year-old she says: “I was able to hold a pen in my mouth quite naturally. I started drawing before I started writing. I paint because I like it. Although many people say I am very talented, I have never thought about myself in this way. I don’t want to impress anybody or win a competition, but to feel better. It’s something I do without thinking and I can’t imagine my life without it.”

Her talent brought her to the attention of a famous landscape artist, Shepherd, who occasionally paints flowers. And crime writer Frederick Forsyth is also among the people who admire her enthusiasm for portraying elephants, horses and dogs. This famous writer, who has a large collection of portraits, came to the gallery and saw three of her pictures on sale for £250. He sent her a note, with a four-figure cheque for each one, telling her she was underselling her talent.

Leanne’s artistic talent shows her attitude to life. “If you say I can’t do something, I’ll go out of my way to prove you wrong,” she said.

adapted from The Daily Mail, May 2, 2007

6.1. Leanne’s mother
A. allowed strangers to bring her daughter up.
B. accepted her daughter’s health problem.
C. learned how to look after her daughter.
D. let her relatives take care of her daughter.

This movie requires Flash Player 9

6.2. The aim of the auction at Christie’s was to
A. promote Leanne’s paintings.
B. collect money for the protection of animals.
C. attract young artists’ attention.
D. exhibit the paintings showing wild animals.

This movie requires Flash Player 9

6.3. Leanne paints because she
A. wants to show how good she is.
B. would like to be better at it.
C. has a contract with a local paper.
D. has always enjoyed doing it.

This movie requires Flash Player 9

6.4. Leanne loves painting
A. landscapes.
B. portraits.
C. animals.
D. flowers.

This movie requires Flash Player 9

6.5. Frederick Forsyth
A. bought some of her paintings.
B. did not recognize her talent.
C. offered her regular financial help.
D. sold three of her paintings.

This movie requires Flash Player 9

6.6. In the article, the author
A. encourages people to take up painting as a hobby.
B. suggests that everyone has a talent for painting.
C. proves that disability doesn’t always prevent success.
D. invites art collectors to buy disabled artists’ paintings.

This movie requires Flash Player 9

Matura 2009 z języka angielskiego 4-5

Matura 2009

ROZUMIENIE PISANEGO TEKSTU

Zadanie 4. (8 pkt)
Przeczytaj poniższe informacje o księgarniach w Londynie. Następnie przyporządkuj właściwą księgarnię (A – E) do każdego z podanych zdań (4.1. – 4.8.). Wpisz odpowiednią literę w każdą rubrykę tabeli. Każda z liter może być użyta więcej niż jeden raz. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 punkt.

A. BORDERS
With a combination of music events and in-store author book signing, this popular US bookshop has now successfully crossed the Atlantic to the UK. Look at the latest books and listen to gentle background music. Open seven days a week.

B. SOTHERAN’S
Originally founded in York in 1761, Sotheran’s has been selling in London since 1815, making it the oldest bookshop in Britain. Comfortable chairs in a separate section create a pleasant atmosphere in which you can look through a book before you buy it.

C. SKOOP’S
Specialising mainly in second-hand academic books, Skoop’s has a big selection of books for foreign language learners at different levels. For teachers there is a special room with a collection of textbooks at lower prices.

D. HATCHARDS
Although not at all the largest bookshop in London, it is certainly the first one opened to the public, in 1797. There is a wide selection of books devoted to jazz, blues or rock bands at reasonable prices.

E. WATERSTONE’S
Housed in what used to be the home of Simpson’s department store, it has about six floors of books. It is not only London’s biggest bookshop, but the biggest in Europe too. Open every day except Sunday, it continues to attract collectors of the best writers’ books.

adapted from www.talkingcities.co.uk

4.1. There is a reading room there.

This movie requires Flash Player 9

4.2. You can buy used books there.

This movie requires Flash Player 9

4.3. It is the capital’s largest bookshop.

This movie requires Flash Player 9

4.4. You can find a large choice of books about music there.

This movie requires Flash Player 9

4.5. You can shop there every day.

This movie requires Flash Player 9

4.6. Writers give their autographs there.

This movie requires Flash Player 9

4.7. Some customers pay less for the books there.

This movie requires Flash Player 9

4.8. It is situated on different levels.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 5. (6 pkt)
Przeczytaj poniższy tekst. Na podstawie informacji w nim zawartych zdecyduj, które zdania są zgodne z treścią tekstu (T), a które nie (F). Zaznacz znakiem X odpowiednią rubrykę w tabeli. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 punkt.

I was seated at breakfast one morning with my wife, when the maid brought in a piece of paper. It was from Sherlock Holmes and ran in this way:
Watson, have you got a couple of days to spare? Have just been called for from the west of England in connection with Boscombe Valley tragedy. Shall be glad if you come with me.
Air and scenery perfect. Leave Paddington on the 11:15.
“What do you say, dear?” said my wife, looking across at me. “Will you go?”
“I really don’t know what to say. I have a lot on my mind at present.”
“Oh, James will do your work for you. You have been looking a little pale lately. I think that the change would do you good, and you are always so interested in such cases.”
“But if I am to go, I must pack at once. I have only half an hour.” I put down my cup of coffee and left the dining-room. My experience of camp life in Afghanistan had at least had the effect of making me a fast and ready traveller. My needs were few and simple, so that in less than the time given I was in a cab with my luggage, heading for Paddington Station.
Sherlock Holmes was walking quickly up and down the platform; his tall, thin figure seemed even taller and thinner in his long gray travelling-coat. “It is really very good of you to come, Watson,” he said. “It makes a huge difference to me, having someone with me on whom I can depend. The train will be here any minute now. Please, take two corner seats, and in the meantime, I shall get a ticket for you.”
Holmes had brought an enormous mass of papers. As we were travelling, he browsed and read them, pausing at times to take some notes or meditate. When we passed Reading, he suddenly rolled the papers into a gigantic ball and threw them up onto the rack. “Have you heard anything of the case?” he asked.
“Not a word. I have not seen a paper for some days.”
“The London press has not had very full accounts. I have just been looking through all the recent papers in order to learn some details. It seems, from what I understand, to be one of those simple cases which are so extremely difficult.”

adapted from www.world-english.org

5.1. Watson received a message from Holmes when he was having a meal.

This movie requires Flash Player 9

5.2. Watson’s wife encouraged him to go with Sherlock Holmes.

This movie requires Flash Player 9

5.3. Watson didn’t have much time to prepare for the journey.

This movie requires Flash Player 9

5.4. Watson met Sherlock Holmes on the train.

This movie requires Flash Player 9

5.5. Both men started to discuss the case the moment the journey began.

This movie requires Flash Player 9

5.6. Watson learnt about the case from newspapers.

This movie requires Flash Player 9

Matura 2009 z języka angielskiego 1-3

Matura 2009

Zadanie 1. (5 pkt)
Usłyszysz dwukrotnie wypowiedzi pięciu osób na temat telefonu komórkowego. Przyporządkuj każdej osobie (1.1. – 1.5.) zdanie podsumowujące jej opinię (A – F). (Wpisz odpowiednie litery do tabeli.) Jedno zdanie podane zostało dodatkowo i nie pasuje do żadnej wypowiedzi. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 punkt.

TRANSKRYPCJA
[spoiler]

Zadanie 1.
Most people nowadays have a mobile phone. We asked a few people what they think of the mobile. Here is what they said:

Speaker 1
Mobile phones are a good thing because I can get in touch with everyone everywhere without losing my freedom. I check who is calling and choose to answer or not. It is an interesting thing that since the day I bought my mobile phone it has been on 24 hours a day. I only make sure the battery is always full.

Speaker 2
The mobile phone is one of the best inventions ever. For example, if I am driving a car in the middle of nowhere and suddenly it breaks down or I see an accident, I can call someone for help. Many people use other functions like taking pictures for example but for me it’s most important to contact people quickly.

Speaker 3
I try to make full use of my mobile phone, not only to communicate with my family or friends, which is, of course, very important. But, nowadays mobile phones are often used for other purposes. I take photos and send them to my friends all over the world, set the alarm clock to wake me up or do some calculations.

Speaker 4
In the past, when we couldn’t keep in touch so easily, if we had a date with someone, we tried our best to arrive on time. But now, because of having a private mobile phone, I am not afraid of being late any more. I just make a call and find excuses which are not true. To tell you the truth, it happens quite often.

Speaker 5
I realize mobile phones can be useful, but there are some disadvantages as well. My boss and friends can easily find me whenever they want. They follow me even on holiday. Fortunately, I don’t have to pay for that but I have no freedom. I cannot hide anywhere.

adapted from www.britishcouncil.org/learnenglish
[/spoiler]

A. I can use a mobile phone when something bad happens.
B. I have started to tell lies.
C. I use different functions of my mobile phone.
D. I spend too much money on my phone bills.
E. I never switch my mobile phone off.
F. I have no private life because of my mobile phone.

1.1. Speaker 1

This movie requires Flash Player 9

1.2. Speaker 2

This movie requires Flash Player 9

1.3. Speaker 3

This movie requires Flash Player 9

1.4. Speaker 4

This movie requires Flash Player 9

1.5. Speaker 5

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2. (5 pkt)
Usłyszysz dwukrotnie ogłoszenie dotyczące zwiedzania katedry. Zdecyduj, które zdania są zgodne z treścią ogłoszenia (T), a które nie (F). Zaznacz znakiem X odpowiednią rubrykę w tabeli. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 punkt.

TRANSKRYPCJA
[spoiler]

Zadanie 2.
This is a recorded message for tourist guides whose groups are visiting the Cathedral.
To make visiting the Cathedral easier we have to control the number of visitors. Your group may be no more than 20. Each member of your group must wear a badge with the name of the group. While visiting they must follow the route shown by the dots on your plan. Don’t forget to explain to your group that the whole party must remain together during the visit in the Cathedral. However, they can take a relaxing walk in the beautiful park on their own.
Visitors may not take pictures inside the Cathedral without a special permit for photography, which you can buy at the Welcome Centre. Unfortunately, tape tours in foreign languages are not available at the Welcome Centre. Instead, there are a few Spanish, French, German and Italian interpreters ready to do live translations.
If anybody from your group needs leaflets, they can find them at the entrance.
Guides who need any further information can contact us at the office.

adapted from the brochure Welcome to Canterbury Cathedral

[/spoiler]

2.1. Visitors must be easily identified.

This movie requires Flash Player 9

2.2. The group must stay together while visiting the Cathedral park.

This movie requires Flash Player 9

2.3. Tourists can take pictures inside the Cathedral if they pay for it.

This movie requires Flash Player 9

2.4. Foreigners can listen to recordings in their native languages.

This movie requires Flash Player 9

2.5. The recorded message is addressed to individual visitors.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 3. (5 pkt)
Usłyszysz dwukrotnie wywiad z wynalazcą gry. Z podanych możliwości odpowiedzi wybierz właściwą, zgodną z treścią tekstu. Zakreśl literę A, B lub C. Za każdą poprawną odpowiedź otrzymasz 1 punkt.

TRANSKRYPCJA
[spoiler]

Zadanie 3.
Interviewer: Good morning, listeners. Today we are glad to have Matt Donovan in our studio. Welcome, Matt.
Matt: Hello, everyone.
Interviewer: Your game ‘Word up’ is getting a lot of attention now. It’s definitely the leading language board game on the market. What gave you the idea to create a board game?
Matt: I was teaching here, in Oklahoma, and I discovered that whatever we did in the class had to be fun. And in those days, although there were a few books on the market, like “Games for Language Learning”, it wasn’t that easy to buy them. You couldn’t just order them on the Internet, of course – because there was no Internet back then. I started inventing different types of games to make lessons more exciting. That’s what the learners expected from me.
This is how ‘Word up’ came into being.
Interviewer: How do the students respond to the game when you introduce it during the lessons?
Matt: Well, I use it with a new class from the very beginning. You might think the students just can’t wait to begin the game. But it’s not like that. They seem to be fascinated by the game, but they are usually afraid to open their mouth at that stage. They think they will make too many mistakes. That’s what I always notice. ‘Word up’ is a good way of helping them to start.
Interviewer: How does ‘Word up’ help learners to improve their English?
Matt: Well, players obviously practise many language skills and it works perfectly as a good way to learn new vocabulary. Not because they particularly want to, but because they’re totally concentrated on what they’re doing. And they have to be if they want to win. They have to listen carefully to the questions asked by other students and give the correct answers. They tend to remember the answers even if it’s not their question.
Interviewer: Now, the question I’ve been dying to ask you. Where did the name ‘Word up’ come from?
Matt: The African Americans started using the phrase as a general greeting after a popular group Camelot sang a hit called ‘Word up’. I heard the hit and I liked the phrase because it was simple and short. I thought it would be easy to remember.
Interviewer: Thank you Matt for coming to talk to us.

adapted from www.englishclub.com/esl-articles/200212.htm
[/spoiler]

3.1. Matt started creating games to
A. include them in a book.
B. sell them on the Internet.
C. entertain the students.

This movie requires Flash Player 9

3.2. When Matt starts using ‘Word up’, his students
A. do not want to speak.
B. help each other start.
C. can’t wait to play it.

This movie requires Flash Player 9

3.3. During the game students
A. should write down new vocabulary.
B. must listen to their colleagues.
C. have to remember all the answers.

This movie requires Flash Player 9

3.4. Matt took the name ‘Word up’ from
A. the title of a song.
B. the name of a band.
C. an African greeting.

This movie requires Flash Player 9

3.5. In the interview, Matt presents
A. different ways of learning new words.
B. detailed rules of playing the game.
C. his experiences of using the game.

This movie requires Flash Player 9

Matura 2009 z języka polskiego 8-11

Hipnoza – pomost do podświadomości

1. Pod koniec lat 90. takie przypadki odnotowano we Włoszech kilkakrotnie. Kolejni właściciele sklepów zawiadamiali o tajemniczym znikaniu gotówki z kas sklepowych. Sprzedawcy nie potrafili wyjaśnić, jak do tego doszło. Niektórzy przypominali sobie tylko, że ostatnimi klientami byli dwaj Hindusi. Kiedy detektywi przejrzeli taśmy ze sklepowej kamery, nie mogli uwierzyć własnym oczom. Sprawcy hipnotyzowali ekspedientów! Sprzedawcy byli przy kradzieży, ale wprowadzeni w trans tkwili bez ruchu, nie zdając sobie sprawy, co się dzieje. Nie próbowali powstrzymać intruzów ani ich gonić. Wkrótce nieuczciwi hipnotyzerzy zostali ujęci na gorącym uczynku. Policjanci i kupcy odetchnęli z ulgą.

2. Hipnoza – chociaż niekiedy bardzo przypomina sen – snem nie jest. Dowodzą tego badania elektroencefalograficzne mózgu. Inną częstotliwość mają bowiem fale mózgowe człowieka śpiącego, inną rozbudzonego, a jeszcze inną zahipnotyzowanego. Taki stan osiągamy wielokrotnie w ciągu każdego dnia bez pomocy hipnotyzera. Zapatrzeni w jakiś punkt na suficie, jakbyśmy wyłączali się na chwilę. Podobnie bywa podczas jazdy pociągiem – wsłuchani w miarowy stukot kół, nie śpimy wprawdzie, ale też niewiele do nas dociera z tego, co mówią współpasażerowie. Taki stan nie jest niebezpieczny, o ile nie ujawni się np. podczas prowadzenia samochodu. Monotonny krajobraz, prosta droga i równomiernie migające za szybą drzewa mogą działać jak wytrawny hipnotyzer. Dźwięk silnika wywołuje znużenie zmysłów, mózg zaczyna emitować fale charakterystyczne dla stanu hipnotycznego.

3. „Różni hipnotyzerzy, posługujący się tą samą metodą, wobec tej samej osoby osiągają niejednakowe wyniki. O efekcie decyduje osobowość hipnotyzera i jego wiedza” – opowiada hipnoterapeuta Wojciech Górecki, uczeń Marii Szulc, jednej z najlepszych polskich hipnoterapeutów. Nie bez znaczenia jest też osobowość osoby hipnotyzowanej. Fachowcy podkreślają, że najłatwiej wprowadza się w trans ludzi silnych psychicznie. Są pewni siebie, otwarci na eksperymentowanie, nie boją się drugiego człowieka. Taką osobę można za pierwszym razem wprowadzić nawet w głęboki trans.

4. Głębokość transu można oceniać na podstawie tego, jak trudne polecenia wykonuje osoba poddana hipnozie. W stadium nazywanym lekkim – zahipnotyzowany odczuwa senność i przyjemne odprężenie. Mimo że doskonale zdaje sobie sprawę, co się wokół niego dzieje, jest już podatny na sugestię. Bardzo często lekką hipnozę stosują terapeuci leczący z nałogów i nerwic. Osoba wprowadzona w stadium średnie nadal zachowuje świadomość, ale nie może otworzyć oczu. W średnim stadium hipnozy zmysły są bardzo znużone, ale nie ulegają halucynacjom. Po wejściu w stan głęboki można na polecenie hipnotyzera otworzyć oczy, chodzić i mówić, jednak… widzi się, słyszy i czuje tylko to, co sugeruje hipnotyzer.

5. Takie sugestie są niewyobrażalnie silne. Przeprowadzano eksperymenty, w których zahipnotyzowanemu komunikowano, że będzie poparzony rozżarzonym prętem, po czym hipnotyzer dotykał go długopisem. W miejscu dotknięcia długopisem pojawiały się zaczerwienienia i bąble, a poddawana eksperymentowi osoba czuła ból. Sławę zyskał też popisowy numer estradowych hipnotyzerów zwany mostem hipnotycznym. Człowiek wprowadzony w trans jest w stanie wisieć między dwoma taboretami, opierając o ich krawędzie tylko pięty i głowę. Taka żywa ławka może wytrzymać ciężar dorosłego mężczyzny! Nawet wysportowany i silny człowiek nie podoła takiemu zadaniu na jawie.

6. Znawcy tematu podkreślają, że nawet najgłębiej zahipnotyzowana osoba nie jest bezwolna. Człowiek będący w transie nie wykona polecenia, które jest niezgodne z jego sumieniem. Hipnotyzerzy uspokajają, że gdyby polecić komuś, aby wyskoczył przez okno – nie uczyni tego. W takich przypadkach ludzie natychmiast się budzą. Nawet najwytrawniejszy hipnotyzer nie jest zdolny utrzymać transu, jeżeli wydaje polecenia sprzeczne z wartościami wyznawanymi przez zahipnotyzowanego. Dotychczas nie odnotowano przypadków hipnotyzowania ludzi w celu popełnienia zbrodni. Jedynym oficjalnie przedstawionym
przypadkiem wykorzystania hipnozy do celów przestępczych była afera z Hindusami okradającymi sklepy we Włoszech.

7. Czy moc, jaką daje hipnoza, oznacza, że należy się bać hipnotyzerów? Z pewnością nie. Zazwyczaj dzięki niej można człowiekowi pomóc. Specjaliści podkreślają skuteczność sugestii hipnotycznej w leczeniu różnych uzależnień, nerwic, a także łagodzeniu bólu. Wojciech Górecki stosuje hipnoterapię w leczeniu alkoholików. Twierdzi, że w 95 procentach przypadków uzależnienia na stałe znikają już po kilku seansach. Często korzysta z hipnozy regresywnej. W czasie seansu „cofa” więc swoich pacjentów do czasów niemowlęcych, a nawet okresu płodowego. „Trzeba pamięć przykrego zdarzenia wyjąć z mroków podświadomości” – mówi Górecki. – „Ujawnić ją, pokazać pacjentowi i przemienić tamten strach w oswojonego wróbla”. Często seanse odbywają się w płytkim transie. Jak twierdzi, głębokość hipnozy nie jest wyznacznikiem sukcesu terapii. Hipnoterapeuta Ryszard Bohiński stosuje hipnozę głęboką. Mówi, że taki trans szybciej przynosi efekty. Nie trzeba powtarzać sesji tyle razy, jak w wypadku płytkiej hipnozy. Bohiński również zajmuje się uzależnieniami. Jego ponadprzeciętne zdolności pomogły niejednemu otyłemu w zrzuceniu nadwagi, wiele osób cierpiących na nerwice odzyskało wewnętrzny spokój.

8. Z pomocy hipnotyzerów czasami korzysta nawet policja, ale dzieje się tak w sporadycznych przypadkach. „Kilka lat temu prowadziliśmy sprawę napadu na bank w Otwocku” – opowiada Grażyna Puchalska z Komendy Głównej. – „Świadkowie nie pamiętali sprawców, w wyniku przeżytego stresu nie potrafili powiedzieć nic konstruktywnego. Wtedy poprosiliśmy o pomoc hipnotyzera. Zeznania w transie oczywiście nie mogły być dowodem w sprawie, ale umożliwiły sporządzenie portretów pamięciowych”. W Polsce nie odnotowano przypadku, by wykorzystywano hipnozę przeciw człowiekowi. Jak twierdzi Ryszard Bohiński, hipnozą interesują się ludzie, którzy chcą pomagać, a nie szkodzić. Wtajemniczeni hipnotyzerzy nie przekazują zresztą swej wiedzy niepewnym osobom.

Na podstawie: Maciej Nowakowski, Hipnoza-pomost do podświadomości. „Focus”, 08/08/2003

Zadanie 8. (2 pkt) Dzięki jakim zabiegom kompozycyjnym i językowym autor zwiększa wiarygodność swojej wypowiedzi? Podaj dwa przykłady.

A. cytowanie opinii znawców, stosowanie terminologii naukowej
B. liczne przykłady z życia, pojęcia naukowe
C. stosowanie formuły: znawcy tematu, metafory

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 9. (2 pkt) W akapicie 7. pojawia się sformułowanie: Pamięć przykrego zdarzenia wyjąć z mroków podświadomości. Nazwij ten środek stylistyczny. Wyjaśnij jego znaczenie.

A. epitet – wzmacnia przykład
B. metafora – uświadamia przykre przeżycia
C. hiperbola – wzmacnia znaczenie

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 11. (1 pkt) Określ, jaką funkcję pełni w tekście przytoczona w akapicie 1. historia o hinduskich złodziejach?

A. podkreśla temat
B. jest przykładem
C. stanowi wprowadzenie do tekstu

This movie requires Flash Player 9

Matura 2009 z języka polskiego 5-7

Hipnoza – pomost do podświadomości

1. Pod koniec lat 90. takie przypadki odnotowano we Włoszech kilkakrotnie. Kolejni właściciele sklepów zawiadamiali o tajemniczym znikaniu gotówki z kas sklepowych. Sprzedawcy nie potrafili wyjaśnić, jak do tego doszło. Niektórzy przypominali sobie tylko, że ostatnimi klientami byli dwaj Hindusi. Kiedy detektywi przejrzeli taśmy ze sklepowej kamery, nie mogli uwierzyć własnym oczom. Sprawcy hipnotyzowali ekspedientów! Sprzedawcy byli przy kradzieży, ale wprowadzeni w trans tkwili bez ruchu, nie zdając sobie sprawy, co się dzieje. Nie próbowali powstrzymać intruzów ani ich gonić. Wkrótce nieuczciwi hipnotyzerzy zostali ujęci na gorącym uczynku. Policjanci i kupcy odetchnęli z ulgą.

2. Hipnoza – chociaż niekiedy bardzo przypomina sen – snem nie jest. Dowodzą tego badania elektroencefalograficzne mózgu. Inną częstotliwość mają bowiem fale mózgowe człowieka śpiącego, inną rozbudzonego, a jeszcze inną zahipnotyzowanego. Taki stan osiągamy wielokrotnie w ciągu każdego dnia bez pomocy hipnotyzera. Zapatrzeni w jakiś punkt na suficie, jakbyśmy wyłączali się na chwilę. Podobnie bywa podczas jazdy pociągiem – wsłuchani w miarowy stukot kół, nie śpimy wprawdzie, ale też niewiele do nas dociera z tego, co mówią współpasażerowie. Taki stan nie jest niebezpieczny, o ile nie ujawni się np. podczas prowadzenia samochodu. Monotonny krajobraz, prosta droga i równomiernie migające za szybą drzewa mogą działać jak wytrawny hipnotyzer. Dźwięk silnika wywołuje znużenie zmysłów, mózg zaczyna emitować fale charakterystyczne dla stanu hipnotycznego.

3. „Różni hipnotyzerzy, posługujący się tą samą metodą, wobec tej samej osoby osiągają niejednakowe wyniki. O efekcie decyduje osobowość hipnotyzera i jego wiedza” – opowiada hipnoterapeuta Wojciech Górecki, uczeń Marii Szulc, jednej z najlepszych polskich hipnoterapeutów. Nie bez znaczenia jest też osobowość osoby hipnotyzowanej. Fachowcy podkreślają, że najłatwiej wprowadza się w trans ludzi silnych psychicznie. Są pewni siebie, otwarci na eksperymentowanie, nie boją się drugiego człowieka. Taką osobę można za pierwszym razem wprowadzić nawet w głęboki trans.

4. Głębokość transu można oceniać na podstawie tego, jak trudne polecenia wykonuje osoba poddana hipnozie. W stadium nazywanym lekkim – zahipnotyzowany odczuwa senność i przyjemne odprężenie. Mimo że doskonale zdaje sobie sprawę, co się wokół niego dzieje, jest już podatny na sugestię. Bardzo często lekką hipnozę stosują terapeuci leczący z nałogów i nerwic. Osoba wprowadzona w stadium średnie nadal zachowuje świadomość, ale nie może otworzyć oczu. W średnim stadium hipnozy zmysły są bardzo znużone, ale nie ulegają halucynacjom. Po wejściu w stan głęboki można na polecenie hipnotyzera otworzyć oczy, chodzić i mówić, jednak… widzi się, słyszy i czuje tylko to, co sugeruje hipnotyzer.

5. Takie sugestie są niewyobrażalnie silne. Przeprowadzano eksperymenty, w których zahipnotyzowanemu komunikowano, że będzie poparzony rozżarzonym prętem, po czym hipnotyzer dotykał go długopisem. W miejscu dotknięcia długopisem pojawiały się zaczerwienienia i bąble, a poddawana eksperymentowi osoba czuła ból. Sławę zyskał też popisowy numer estradowych hipnotyzerów zwany mostem hipnotycznym. Człowiek wprowadzony w trans jest w stanie wisieć między dwoma taboretami, opierając o ich krawędzie tylko pięty i głowę. Taka żywa ławka może wytrzymać ciężar dorosłego mężczyzny! Nawet wysportowany i silny człowiek nie podoła takiemu zadaniu na jawie.

6. Znawcy tematu podkreślają, że nawet najgłębiej zahipnotyzowana osoba nie jest bezwolna. Człowiek będący w transie nie wykona polecenia, które jest niezgodne z jego sumieniem. Hipnotyzerzy uspokajają, że gdyby polecić komuś, aby wyskoczył przez okno – nie uczyni tego. W takich przypadkach ludzie natychmiast się budzą. Nawet najwytrawniejszy hipnotyzer nie jest zdolny utrzymać transu, jeżeli wydaje polecenia sprzeczne z wartościami wyznawanymi przez zahipnotyzowanego. Dotychczas nie odnotowano przypadków hipnotyzowania ludzi w celu popełnienia zbrodni. Jedynym oficjalnie przedstawionym
przypadkiem wykorzystania hipnozy do celów przestępczych była afera z Hindusami okradającymi sklepy we Włoszech.

7. Czy moc, jaką daje hipnoza, oznacza, że należy się bać hipnotyzerów? Z pewnością nie. Zazwyczaj dzięki niej można człowiekowi pomóc. Specjaliści podkreślają skuteczność sugestii hipnotycznej w leczeniu różnych uzależnień, nerwic, a także łagodzeniu bólu. Wojciech Górecki stosuje hipnoterapię w leczeniu alkoholików. Twierdzi, że w 95 procentach przypadków uzależnienia na stałe znikają już po kilku seansach. Często korzysta z hipnozy regresywnej. W czasie seansu „cofa” więc swoich pacjentów do czasów niemowlęcych, a nawet okresu płodowego. „Trzeba pamięć przykrego zdarzenia wyjąć z mroków podświadomości” – mówi Górecki. – „Ujawnić ją, pokazać pacjentowi i przemienić tamten strach w oswojonego wróbla”. Często seanse odbywają się w płytkim transie. Jak twierdzi, głębokość hipnozy nie jest wyznacznikiem sukcesu terapii. Hipnoterapeuta Ryszard Bohiński stosuje hipnozę głęboką. Mówi, że taki trans szybciej przynosi efekty. Nie trzeba powtarzać sesji tyle razy, jak w wypadku płytkiej hipnozy. Bohiński również zajmuje się uzależnieniami. Jego ponadprzeciętne zdolności pomogły niejednemu otyłemu w zrzuceniu nadwagi, wiele osób cierpiących na nerwice odzyskało wewnętrzny spokój.

8. Z pomocy hipnotyzerów czasami korzysta nawet policja, ale dzieje się tak w sporadycznych przypadkach. „Kilka lat temu prowadziliśmy sprawę napadu na bank w Otwocku” – opowiada Grażyna Puchalska z Komendy Głównej. – „Świadkowie nie pamiętali sprawców, w wyniku przeżytego stresu nie potrafili powiedzieć nic konstruktywnego. Wtedy poprosiliśmy o pomoc hipnotyzera. Zeznania w transie oczywiście nie mogły być dowodem w sprawie, ale umożliwiły sporządzenie portretów pamięciowych”. W Polsce nie odnotowano przypadku, by wykorzystywano hipnozę przeciw człowiekowi. Jak twierdzi Ryszard Bohiński, hipnozą interesują się ludzie, którzy chcą pomagać, a nie szkodzić. Wtajemniczeni hipnotyzerzy nie przekazują zresztą swej wiedzy niepewnym osobom.

Na podstawie: Maciej Nowakowski, Hipnoza-pomost do podświadomości. „Focus”, 08/08/2003

Zadanie 5. (2 pkt) Na podstawie akapitu 4. wymień stadia hipnozy, jakie wyróżnia autor. Podaj po dwie cechy charakterystyczne dla każdego stadium.

A. stadium lekkie – senność, przyjemne odprężenie; stadium średnie – zachowanie świadomości, niemożność otwarcia oczu; stadium głębokie – otwieranie oczu na polecenie hipnotyzera, odczuwanie tego, co się pojawia podczas hipnozy
B.stadium lekkie – senność, przyjemne odprężenie; stadium średnie – zachowanie świadomości; stadium głębokie – otwieranie oczu na polecenie hipnotyzera, odczuwanie tego, co zasugeruje hipnotyzer
C. stadium lekkie – senność, przyjemne odprężenie; stadium średnie – zachowanie świadomości, niemożność otwarcia oczu; stadium głębokie – otwieranie oczu na polecenie hipnotyzera, odczuwanie tego, co zasugeruje hipnotyzer

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 6. (1 pkt) Sformułuj tezę, którą potwierdzić miał eksperyment opisany w akapicie 5.

A. oddziaływanie sugestii podczas hipnozy jest duże
B. oddziaływanie sugestii podczas hipnozy jest niewyobrażalnie silne
C. oddziaływanie sugestii podczas hipnozy jest dość znaczne

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 7. (2 pkt) Jak odpowiada autor artykułu na pytanie postawione przez siebie w akapicie 7.? Podaj argument, którym uzasadnia swoją odpowiedź.

A. hipnoza pomaga ludziom
B. nie należy bać się hipnozy
C. hipnoza nie jest bolesna

This movie requires Flash Player 9

Matura 2009 z języka polskiego 1-4

UWAGA! W zadaniu maturalnym: “rozumienie czytanego tekstu” – zwykle tylko jedna odpowiedź jest testem wyboru ABCD, na pozostałe pytania należy udzielić samodzielnych odpowiedzi.

Hipnoza – pomost do podświadomości

1. Pod koniec lat 90. takie przypadki odnotowano we Włoszech kilkakrotnie. Kolejni właściciele sklepów zawiadamiali o tajemniczym znikaniu gotówki z kas sklepowych. Sprzedawcy nie potrafili wyjaśnić, jak do tego doszło. Niektórzy przypominali sobie tylko, że ostatnimi klientami byli dwaj Hindusi. Kiedy detektywi przejrzeli taśmy ze sklepowej kamery, nie mogli uwierzyć własnym oczom. Sprawcy hipnotyzowali ekspedientów! Sprzedawcy byli przy kradzieży, ale wprowadzeni w trans tkwili bez ruchu, nie zdając sobie sprawy, co się dzieje. Nie próbowali powstrzymać intruzów ani ich gonić. Wkrótce nieuczciwi hipnotyzerzy zostali ujęci na gorącym uczynku. Policjanci i kupcy odetchnęli z ulgą.

2. Hipnoza – chociaż niekiedy bardzo przypomina sen – snem nie jest. Dowodzą tego badania elektroencefalograficzne mózgu. Inną częstotliwość mają bowiem fale mózgowe człowieka śpiącego, inną rozbudzonego, a jeszcze inną zahipnotyzowanego. Taki stan osiągamy wielokrotnie w ciągu każdego dnia bez pomocy hipnotyzera. Zapatrzeni w jakiś punkt na suficie, jakbyśmy wyłączali się na chwilę. Podobnie bywa podczas jazdy pociągiem – wsłuchani w miarowy stukot kół, nie śpimy wprawdzie, ale też niewiele do nas dociera z tego, co mówią współpasażerowie. Taki stan nie jest niebezpieczny, o ile nie ujawni się np. podczas prowadzenia samochodu. Monotonny krajobraz, prosta droga i równomiernie migające za szybą drzewa mogą działać jak wytrawny hipnotyzer. Dźwięk silnika wywołuje znużenie zmysłów, mózg zaczyna emitować fale charakterystyczne dla stanu hipnotycznego.

3. „Różni hipnotyzerzy, posługujący się tą samą metodą, wobec tej samej osoby osiągają niejednakowe wyniki. O efekcie decyduje osobowość hipnotyzera i jego wiedza” – opowiada hipnoterapeuta Wojciech Górecki, uczeń Marii Szulc, jednej z najlepszych polskich hipnoterapeutów. Nie bez znaczenia jest też osobowość osoby hipnotyzowanej. Fachowcy podkreślają, że najłatwiej wprowadza się w trans ludzi silnych psychicznie. Są pewni siebie, otwarci na eksperymentowanie, nie boją się drugiego człowieka. Taką osobę można za pierwszym razem wprowadzić nawet w głęboki trans.

4. Głębokość transu można oceniać na podstawie tego, jak trudne polecenia wykonuje osoba poddana hipnozie. W stadium nazywanym lekkim – zahipnotyzowany odczuwa senność i przyjemne odprężenie. Mimo że doskonale zdaje sobie sprawę, co się wokół niego dzieje, jest już podatny na sugestię. Bardzo często lekką hipnozę stosują terapeuci leczący z nałogów i nerwic. Osoba wprowadzona w stadium średnie nadal zachowuje świadomość, ale nie może otworzyć oczu. W średnim stadium hipnozy zmysły są bardzo znużone, ale nie ulegają halucynacjom. Po wejściu w stan głęboki można na polecenie hipnotyzera otworzyć oczy, chodzić i mówić, jednak… widzi się, słyszy i czuje tylko to, co sugeruje hipnotyzer.

5. Takie sugestie są niewyobrażalnie silne. Przeprowadzano eksperymenty, w których zahipnotyzowanemu komunikowano, że będzie poparzony rozżarzonym prętem, po czym hipnotyzer dotykał go długopisem. W miejscu dotknięcia długopisem pojawiały się zaczerwienienia i bąble, a poddawana eksperymentowi osoba czuła ból. Sławę zyskał też popisowy numer estradowych hipnotyzerów zwany mostem hipnotycznym. Człowiek wprowadzony w trans jest w stanie wisieć między dwoma taboretami, opierając o ich krawędzie tylko pięty i głowę. Taka żywa ławka może wytrzymać ciężar dorosłego mężczyzny! Nawet wysportowany i silny człowiek nie podoła takiemu zadaniu na jawie.

6. Znawcy tematu podkreślają, że nawet najgłębiej zahipnotyzowana osoba nie jest bezwolna. Człowiek będący w transie nie wykona polecenia, które jest niezgodne z jego sumieniem. Hipnotyzerzy uspokajają, że gdyby polecić komuś, aby wyskoczył przez okno – nie uczyni tego. W takich przypadkach ludzie natychmiast się budzą. Nawet najwytrawniejszy hipnotyzer nie jest zdolny utrzymać transu, jeżeli wydaje polecenia sprzeczne z wartościami wyznawanymi przez zahipnotyzowanego. Dotychczas nie odnotowano przypadków hipnotyzowania ludzi w celu popełnienia zbrodni. Jedynym oficjalnie przedstawionym
przypadkiem wykorzystania hipnozy do celów przestępczych była afera z Hindusami okradającymi sklepy we Włoszech.

7. Czy moc, jaką daje hipnoza, oznacza, że należy się bać hipnotyzerów? Z pewnością nie. Zazwyczaj dzięki niej można człowiekowi pomóc. Specjaliści podkreślają skuteczność sugestii hipnotycznej w leczeniu różnych uzależnień, nerwic, a także łagodzeniu bólu. Wojciech Górecki stosuje hipnoterapię w leczeniu alkoholików. Twierdzi, że w 95 procentach przypadków uzależnienia na stałe znikają już po kilku seansach. Często korzysta z hipnozy regresywnej. W czasie seansu „cofa” więc swoich pacjentów do czasów niemowlęcych, a nawet okresu płodowego. „Trzeba pamięć przykrego zdarzenia wyjąć z mroków podświadomości” – mówi Górecki. – „Ujawnić ją, pokazać pacjentowi i przemienić tamten strach w oswojonego wróbla”. Często seanse odbywają się w płytkim transie. Jak twierdzi, głębokość hipnozy nie jest wyznacznikiem sukcesu terapii. Hipnoterapeuta Ryszard Bohiński stosuje hipnozę głęboką. Mówi, że taki trans szybciej przynosi efekty. Nie trzeba powtarzać sesji tyle razy, jak w wypadku płytkiej hipnozy. Bohiński również zajmuje się uzależnieniami. Jego ponadprzeciętne zdolności pomogły niejednemu otyłemu w zrzuceniu nadwagi, wiele osób cierpiących na nerwice odzyskało wewnętrzny spokój.

8. Z pomocy hipnotyzerów czasami korzysta nawet policja, ale dzieje się tak w sporadycznych przypadkach. „Kilka lat temu prowadziliśmy sprawę napadu na bank w Otwocku” – opowiada Grażyna Puchalska z Komendy Głównej. – „Świadkowie nie pamiętali sprawców, w wyniku przeżytego stresu nie potrafili powiedzieć nic konstruktywnego. Wtedy poprosiliśmy o pomoc hipnotyzera. Zeznania w transie oczywiście nie mogły być dowodem w sprawie, ale umożliwiły sporządzenie portretów pamięciowych”. W Polsce nie odnotowano przypadku, by wykorzystywano hipnozę przeciw człowiekowi. Jak twierdzi Ryszard Bohiński, hipnozą interesują się ludzie, którzy chcą pomagać, a nie szkodzić. Wtajemniczeni hipnotyzerzy nie przekazują zresztą swej wiedzy niepewnym osobom.

Na podstawie: Maciej Nowakowski, Hipnoza-pomost do podświadomości. „Focus”, 08/08/2003

Zadanie 1. (2 pkt) Spośród podanych sytuacji wybierz właściwą, która pozwala osiągnąć stan hipnozy bez pomocy hipnotyzera.

A. oglądanie się za siebie podczas jazdy samochodem jako pasażer
B. wsłuchiwanie się w spokojną muzykę w filharmonii
C. wsluchiwanie się w miarowy stukot kół podczas jazdy pociągiem

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2. (1 pkt) W akapicie 2. autor posłużył się czasownikami w 1 os. l. mn. Czemu służy ten zabieg językowy?

A. Służy podkreśleniu, że omawiane zjawisko dotyczy autora.
B. Służy podkreśleniu, że omawiane zjawisko dotyczy każdego.
C. Służy podkreśleniu, że omawiane zjawisko nie dotyczy każdego.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 3. (1 pkt) Na podstawie akapitu 3. wymień trzy czynniki, od których zależą efekty hipnozy.

A. wiedza hipnotyzera, osobowość hipnotyzera, predyspozycje osoby hipnotyzowanej
B. wiedza hipnotyzera, osobowość hipnotyzera, predyspozycje hipnotyzera
C. wiedza hipnotyzera, osobowość hipnotyzera, warunki terapii

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 4. (1 pkt) W akapicie 3. autor używa określenia „hipnoterapeuta”. Wymień dwa przykłady podane w tekście, które potwierdzają opinię, że hipnoza może być terapią.

A. leczenie nałogów oraz leczenie otyłości
B. leczy z uzależnienia i nałogów
C. leczenie podświadome i leczenie nałogów

This movie requires Flash Player 9