lektury na maturze

Każdy maturzysta chciałby wiedzieć choć w przybliżeniu, jaka lektura będzie na jego maturze. Tego nie wie nikt poza kilkoma wtajemniczonymi autorami zagadnień maturalnych CKE. Możemy jednak analizować minione matury. Zapoznaj się z komentarzem na końcu artykułu, który ma charakter statystyczny i subiektywny 😉

epoka na maturze

Matura Autor w temacie
wypracowania 1 lub 2.
Tytuł Gatunek Epoka
2005 Sienkiewicz H. Potop powieść pozytywizm
Słowacki J. Kordian dramat romantyczny romantyzm
Krasiński Z. Nie-Boska komedia dramat romantyczny romantyzm
2006 Szekspir W. Makbet dramat renesans/barok
Reymont W. Chłopi powieść Młoda Polska
2007 Mickiewicz A. Dziady cz. III dramat romantyczny romantyzm
Żeromski S. Przedwiośnie powieść międzywojnie
Nałkowska Z. Granica powieść międzywojnie
2008 Mickiewicz A. Oda do młodości wiersz romantyzm
Przerwa-Tetmajer K. Któż nam powróci wiersz Młoda Polska
Prus B. Lalka powieść pozytywizm
2009 Reymont W. Chłopi powieść pozytywizm
Mickiewicz A. Pan Tadeusz epopeja romantyzm
2010 Molier Świętoszek komedia barok
Krall H. Zdążyć przed Panem Bogiem powieść wywiad literatura II połowy XX wieku
2011 Mickiewicz A. Gdy tu mój trup wiersz romantyzm
Pawlikowska-Jasnorzewska M. Światło w ciemnościach wiersz międzywojnie, literatura po 1939 r.
Nałkowska Z. Granica powieść międzywojnie
2012 Mickiewicz A. Dziady cz. III dramat romantyczny romantyzm
Prus B. Lalka powieść pozytywizm
Żeromski S. Ludzie bezdomni powieść Młoda Polska
2013 Orzeszkowa E. Gloria victis nowela pozytywizm
Baczyński K. K. Mazowsze wiersz Literatura po 1939 r.
Żeromski S. Przedwiośnie powieść Międzywojnie
2014 Sienkiewicz H. Potop powieść historyczna pozytywizm
Wyspaiański S. Wesele dramt Młoda Polska

autor na maturze

rodzaj na maturze

Komentarz sumaryczny

  • Epoki literackie  obecne  najczęściej: romantyzm i pozytywizm (literatura XIX w. niemal zawsze się pojawiała).
  • Autor najczęściej cytowany: Adam Mickiewicz.
  • Rodzaj literacki  występujący najczęściej: epika -> gatunek: powieść.

Komentarz selektywny

Autorzy zagadnień maturalnych CKE upodobali sobie szczególnie romantyzm i pozytywizm. Są to epoki pełne arcydzieł i wielkich postaci literackich. W programie nauczania wiele miejsca poświęca się lekturom autorstwa Adama Mickiewicza z racji ilości analizowanych utworów, a także Bolesława Prusa i Henryka Sienkiewicza z racji obszerności “Lalki” i “Potopu”.

 

Lektury na maturze ilościowo

Typy na maturę?

Maturzysta powinien powtórzyć lektury obowiązkowe. Znajomość ich treści można wykorzystać podczas argumentacji nawet wówczas, gdy nie pojwią się jako materiał do analizy – we fragmencie. W rozprawce maturalnej należy odwołać się do całości lektury oraz do innego dzieła kultury. Może więc to być jedna z poniższych (także wiersze):

W roku 2015 to pierwsza matura w nowej, “rozprawkowej formie”, ale także sprawdzian realizacji podstawy programowej. Zakłada ona, iż obowiązkowo każdy maturzysta powinien znać poniższe lektury. Tak więc na 90% pewności można przypuszczać obecność fragmentu z dzieł obowiązkowych, których znajomością maturzysta może się pochwalić. Nigdy nie było na maturze “Ferdydurke”, poezji Kochanowskiego oraz opowiadań Schulza.

Z ważnych lektur nieobecne na maturze jeszcze to: powieści – “Zbrodnia i kara“, “Jądro ciemności“, “Dżuma“, “Inny świat“, “Ferdydurke“; dramat – “Tango“, “Król Edyp“.

TYPY na maturę 2015

[spoiler]

Dla liceów

  1. Pasje życiowe idealistów pokroju Wokulskiego – potrzeba realizacji własnych marzeń.
  2. “Dziadów” cz. 3 – motyw cierpiącej matki – sprawa Rollisona.
  3. Rehabilitacja Jacka Soplicy jako nagroda za wysiłek odwrócenia losu i odkupienia win.

Dla techników

  1. Cena wolności – wybrana scena z “Innego świata”.
  2. Zderzenie intelektu, tradycji z siłą fizyczną i prostactwem – Artur a Edek z “Tanga”.
  3. Tomasz Łęcki i naiwność Wokulskiego? Fragment rozmowy obu bohaterów na temat oprocentowania pożyczki dla Łęckiego.

Bez względu na temat warto poćwiczyć przed maturą charakterystykę postaci, generalnie zawsze chodzi o analizowanie postaw bohaterów fragmentów z arkusza. Więcej w poradnikach.
[/spoiler]

TYPY na maturę 2016

Z utworów z gwiazdką typuję:

“Pan Tadeusz”, np.: Czy można uniknąć konfliktów? Rozważ problem w oparciu o fragment “PT” Adama Mickiewicza, odwołując się do całego utworu i innego dzieła kultury. (Powtórz konflikty: Horeszko – Soplica; Asesor – Rejent; Telimena – Zosia; Polacy – Rosjanie).

  1. Inne dzieła kultury do wykorzystania w tym temacie to min.: “Makbet”, “Zemsta”, “Lalka” czy “Chłopi”;
  2. Film np.: “Witaj w klubie” (2014), “Zjawa” (2015), “Birdman” (2015), Whiplash (2015).

“Lalka”, np.: Dzielić się czy nie dzielić bogactwem materialnym? Rozważ problem w oparciu o fragment “Lalki” Bolesława Prusa, odwołując się do całego utworu i innego dzieła kultury. (Powtórz charakterystykę postaci pod kątem – co bohaterowie lektury robią ze swoim majątkiem i skąd on pochodzi: Minclowie, Wokulski, Krzeszowska, Zasławska, hrabina Karolowa, Dalski czy Łęcki).

  1. Inne dzieła kultury do wykorzystania w tym temacie to min.: “Odprawa posłów greckich”, “Skąpiec”, “Śluby panieńskie”, “Moralność pani Dulskiej”, “Ludzie bezdomni”, “Chłopi”, “Przedwiośnie”, “Granica”;
  2. Film np.: “Król szczurów” (1965), “Nieoczekiwana zmiana miejsc” (1983), “Dwa miliony dolarów napiwku” (1994), “Zjawa” (2015). 

Spoza lektur z gwiazdką:

“Przedwiośnie”, np.: Czy patriotyzm jest ważną wartością w życiu człowieka? Rozważ problem w oparciu o fragment “Przedwiośnia”, odwołując się do całości utworu i innego dzieła kultury. (Powtórz wątki: pochodzenie rodziny Baryków i tęsknota za ojczyzną, wątek udziału w wojnie Seweryna, Cezarego i Hipolita).

  1. Inne dzieła kultury do wykorzystania w tym temacie to min.: “Dziady” cz. 3, “Pan Tadeusz”, “Lalka”.
  2. Film np.: “Popiół i diament” (1958), “Urodzony 4 lipca” (1989), “Katyń” (2008), “Apocalypto” (2006).