Matura 2015 język polski 2

Zadanie 2.

Wojciech Nowicki

Książki na całe życie

Stoliki, szafki, podłoga przy łóżku. Na nich książki, do których się wraca. Tak jest w znanych mi domach. Po wiele z tych lektur przyłóżkowych ludzie sięgają przez całe życie.  Wszystkim nam potrzeba stałych odniesień. Z tym czytaniem znanych książek jest jak ze słuchaniem muzyki, niekoniecznie dobrej – tych utworów, które pozostają świeże, choć dawno już są znane na pamięć. Chce się słuchać bez końca, nie myśląc o tym, dlaczego.

W którymś momencie zamiera chęć połknięcia wszystkich książek świata. Zawsze podziwiałem moich przyjaciół, którzy wiele czytają. Sam niemal rok spędziłem w czytelni British Museum, w bieżącej lekturze odkrywając tytuł następnej. Sens czytania tak wielu tytułów polegał na tym, by znaleźć książki, które miałbym ochotę czytać wciąż na nowo. Tak Verlyn Klinkenborg2 opisuje swój książkowy łańcuszek szczęścia.

Czytelnika musi w końcu ogarnąć strach przed kosmosem, nieskończoną przestrzenią – bo kiedy pomyśleć, że w każdej porządnej bibliotece ukryto miliony tomów, to wiadomo z góry, że nie wystarczy życia, żeby chociaż tę jedną bibliotekę poznać w całości. Wtedy pozostaje droga mnicha – wejście w przestrzenie ograniczone i przez to otwarte na świat wewnętrzny. W ten sposób rozpoczyna się praca literackiego działkowicza, porzucającego wielkie areały i uprawiającego swój spłachetek3.

Ten fenomen domowej półki należy do kultury masowej – bo cóż innego kryje się w popularnym pytaniu o książki ulubione? Właśnie tych paręnaście tomów ratunkowych. Bo kiedy wydaje się, że niebo spadnie na głowę, trzeba szukać schronienia. Trzeba lektury, która zasłoni widok, trzeba miarowego kołysania znanej frazy.

Czy więc wracanie do tych samych książek ma w ogóle jakieś wady? Przynajmniej jedna zdaje się oczywista – im więcej książek czytamy wielokrotnie, tym mniej poznajemy nowych.

Nie znoszę czytania nowych książek. Czytałem w kółko 20 czy 30 tomów i tylko te książki mam ochotę czytać nadal. Kiedy książka jest zupełnie nowa, zasiadam do niej, jakbym się zabierał do dziwnego dania, obracał i dziobał tu i ówdzie, nie za bardzo wiedząc, co o niej sądzić. Apetyt winna wspomagać potrzeba zaufania i pewności, pisał William Hazlitt4.

Stoliki, szafki, podłoga przy łóżku. Ludzie w kółko czytają. Każdy w czym innym szuka oparcia. Ofiarujemy sobie spokój w twardej albo broszurowej okładce, w kawałku plastiku z ekranem. Chyba o to właśnie chodzi: o budowanie wyspy własnej, jednoosobowej, o pewność następnego zdania, o poczucie, że jest ktoś bliski, kto nie zawiedzie. Po to ludzie łączą się z książkami na całe życie.

Na podstawie: Wojciech Nowicki, Chwała półkownikom, „Książki” nr 4/2012.

Zadanie 2.1. (0–1) Podaj jedną wadę czytania nowych książek i jedną wadę czytania tych samych książek, zgodnie z tekstem Wojciecha Nowickiego.

A. Wada czytania nowych książek: zagubienie. Wada czytania tych samych książek: strata czasu.

B. Wada czytania nowych książek: nieufność. Wada czytania tych samych książek: mniej czyta się nowych.

C. Wada czytania nowych książek: niechęć. Wada czytania tych samych książek: nie czyta się nowych.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2.2. (0–2) Z podanych pytań wybierz te, na które odpowiedzi dają wskazane akapity tekstu, i wpisz do tabeli oznaczenia literowe tych pytań. Każdemu akapitowi przyporządkuj jedno pytanie.

a) Jakie wady ma czytanie nowych książek?
b) Po jakiego typu książki sięgamy najczęściej?
c) Czym dla człowieka może być domowa biblioteczka?
d) Co tracimy, gdy wracamy wciąż do tych samych książek?
e) Co wspólnego ze sobą mają czytanie książek i słuchanie muzyki?
f) Z jakiej przyczyny ludzie porzucają pragnienie czytania coraz to nowych książek?

Akapit 1

This movie requires Flash Player 9

Akapit 3

This movie requires Flash Player 9

Akapit 7

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2.3. (0–1) Wyjaśnij, jaką funkcję pełnią cytaty przytoczone w tekście.

A. Przytoczone cytaty uwiarygodniają autora.

B. Przytoczone cytaty potwierdzają argumenty autora.

C. Przytoczone cytaty obiektywizują argumenty autora.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2.4. (0–2) Wyjaśnij znaczenie metafor użytych przez autora tekstu.

A. Łańcuszek szczęścia: inspiracja do wyboru następnej. Kosmos: ogromne ziory biblioteczne – nikt nie może ich poznać w całości.

B. Łańcuszek szczęścia: sieć przyjaciół wymieniających się książkami. Kosmos: ogrom książek przeczytanych.

C. Łańcuszek szczęścia: czytanie wielu książek w życiu. Kosmos: ilość twórczości.

This movie requires Flash Player 9

Zadanie 2.5. (0–2)

a) Napisz, z jakiego dzieła pochodzi podany fragment i kto jest jego autorem.

Chciałem pominąć, ptak małego lotu,
Pominąć strefy ulewy i grzmotu
I szukać tylko cienia i pogody,
Wieki dzieciństwa, domowe zagrody…

[…]

O, gdybym kiedy dożył tej pociechy,
Żeby te księgi zbłądziły pod strzechy,
Żeby wieśniaczki kręcąc kołowrotki,
Gdy odśpiewają ulubione zwrotki

[…]

Gdyby też wzięły na koniec do ręki
Te księgi proste jako ich piosenki!

A. Tytuł: “Kordian”. Autor: J. Słowacki.

B.  Tytuł: “Pan Tadeusz”. Autor: A. Mickiewicz

C.  Tytuł: “Do młodych”. Autor: A. Asnyk

This movie requires Flash Player 9

b) Czy myśl wyrażona w tym fragmencie jest zgodna z oczekiwaniami czytelników opisanymi w tekście Wojciecha Nowickiego? Odpowiedź uzasadnij.

A. Tak. Nowicki jest tak samo zakochany w książkach jak romantycy i pozytywiści. Dodają mu życiowej siły.

B. Tak. Nowicki pragnie przeczytać wszystkie książki, aby go w jakiś sposób chroniły te wybrane, do których wraca.

C. Tak. Strzechy to każdy dom, gdzie jest spokój, poczucie bezpieczeństwa. Takich książek szuka Nowicki.

This movie requires Flash Player 9

Dodaj komentarz